PandAtlas

Nieuws met eigen cijfers

Gemeenten weigeren 3 procent van de bouwaanvragen, maar meer aanvragen stranden onderweg

Onze telling van 24 maanden bekendmakingen: hoe vaak een omgevingsvergunning wordt geweigerd, per soort werk en per gemeente, en hoeveel aanvragen onderweg stranden.

Wie een omgevingsvergunning aanvraagt, krijgt die meestal ook. In de 183 gemeenten waar we kunnen zien hoe een besluit afliep, was 3,2 procent van de besluiten een weigering. Dat blijkt uit onze telling van alle bekendmakingen in het Gemeenteblad over de laatste 24 maanden.

Maar een weigering is niet de enige manier waarop een aanvraag strandt. In dezelfde periode publiceerden de gemeenten 8.839 keer dat een aanvraag was ingetrokken, en 4.951 keer dat een aanvraag buiten behandeling werd gesteld. Tegenover die ruim 13.700 aanvragen die onderweg bleven steken, stonden 6.410 weigeringen.

Welk werk wordt het vaakst geweigerd?

Het verschil per soort werk is groot. Een functiewijziging, bijvoorbeeld een winkel of kantoor dat een woning wordt, wordt het vaakst geweigerd: 8,8 procent van de besluiten. Daarna volgen een gevelwijziging met 6,0 procent en een balkon of dakterras met 5,7 procent.

Een dakkapel wordt het minst vaak geweigerd, op werk aan de draagconstructie na: 2,7 procent. Dat past bij de regels. Een dakkapel aan de achterkant mag vaak zonder vergunning, dus wie er een aanvraagt, heeft meestal een plan dat de gemeente kent. Bij een functiewijziging moet het nieuwe gebruik passen in het omgevingsplan, en daar zit vaker een probleem.

In welke gemeenten?

Ook tussen gemeenten loopt het uiteen. Van de gemeenten met minstens 300 aanvragen weigerde Zandvoort 13 procent van de besluiten, Kerkrade 12 procent en Alblasserdam 11 procent. In Maasdriel en Den Haag was het 10 procent. In veel andere gemeenten blijft het onder de 2 procent.

Een hoog percentage zegt niet dat een gemeente streng is. Het kan ook betekenen dat er veel aanvragen zijn voor werk dat lastig past, zoals functiewijzigingen in een oud centrum of bouwen aan de kust. Per gemeente en per soort werk staan de cijfers op onze pagina's per gemeente.

Waarom stranden aanvragen onderweg?

Een aanvraag wordt buiten behandeling gesteld als er stukken ontbreken en de aanvrager ze niet op tijd aanvult. Een aanvraag wordt ingetrokken als de aanvrager zelf stopt, vaak nadat de gemeente heeft laten weten dat het plan zo niet kan. In de bekendmaking staat zelden waarom.

Voor de aanvrager is het resultaat hetzelfde: maanden later staat hij weer aan het begin, en de leges voor de behandeling kunnen al zijn betaald. Wie het niet eens is met een weigering, kan bezwaar maken bij de gemeente. Dat moet binnen 6 weken na de bekendmaking.

Zo kijk je vooraf

De beste voorspelling voor je eigen aanvraag is wat er in je eigen straat en buurt al is aangevraagd, en hoe dat afliep. Is een dakkapel aan de voorkant in jouw straat al eens geweigerd, of juist verleend? Staat er een vergelijkbare uitbouw drie huizen verderop?

Wat het omgevingsplan op jouw adres toestaat en welke vergunningen er in de buurt zijn aangevraagd, laat de gratis check per adres zien. Wie het per pand op papier wil hebben, met de besluiten in de straat erbij, kan het voorbeeld van een rapport bekijken. En vraag bij twijfel om een vooroverleg met de gemeente, voordat je de aanvraag indient.

Hoe we tellen

We lezen elke bekendmaking in de rubriek omgevingsvergunning van het Gemeenteblad en bepalen of het om een aanvraag, een verleende vergunning, een weigering, een intrekking of iets anders gaat. Het percentage geweigerd geven we alleen voor gemeenten die de afloop van een besluit in de bekendmaking zetten, die in deze periode minstens één weigering publiceerden en waar hooguit een op de vijf besluiten een onbekende afloop heeft. We tellen bekendmakingen, geen adressen: een aanvraag voor twee soorten werk telt bij allebei mee. Meer over de methode staat op hoe we rekenen.

De cijfers

November 2024 tot en met oktober 2026. Bron: Telling van PandAtlas van de bekendmakingen in het Gemeenteblad, rubriek omgevingsvergunning; alleen gemeenten die de afloop van een besluit in de bekendmaking zetten.

Geweigerde omgevingsvergunningen per soort werk
Soort werkGemeentenVerleendGeweigerdGeweigerd (%)
Functiewijziging321.9731908,8
Gevel wijzigen372.1431386,0
Balkon of dakterras142.8661735,7
Kozijnen vervangen474.0982044,7
Bijgebouw of overkapping1218.2263954,6
Dakopbouw of optoppen545.2531993,7
Uitbouw of aanbouw935.6932193,7
Woning splitsen231.398463,2
Dakkapel10910.3022812,7
Monument15892232,5
Draagmuur of constructie303.739451,2

Download de cijfers als CSV. Lees hoe we rekenen.

Overnemen en citeren

Je mag de cijfers en de tekst overnemen onder de licentie CC BY 4.0, met een bronvermelding en een link.

PandAtlas, "Gemeenten weigeren 3 procent van de bouwaanvragen, maar meer aanvragen stranden onderweg", 10 november 2026, pandatlas.nl/nieuws/zo-vaak-zegt-de-gemeente-nee

Bronnen

  1. Officiële bekendmakingen: Gemeenteblad
  2. Algemene wet bestuursrecht (bezwaar)