Een constructieberekening dien je in als je voor het technische deel van je bouwplan een omgevingsvergunning nodig hebt. De Omgevingsregeling zegt het kort: bij een aanvraag wordt een constructieve berekening verstrekt. Dat geldt bijvoorbeeld voor het weghalen van een draagmuur, en in de regel voor een extra verdieping of een nokverhoging.
Is het technische deel vergunningvrij, dan dien je geen berekening in. De constructie moet dan wel aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voldoen.
Het technische deel heet in de Omgevingswet de bouwactiviteit. Het IPLO, het Informatiepunt Leefomgeving en kenniscentrum van de overheid, zet de regels voor de vergunningplicht van de technische bouwactiviteit op een rij. Het ruimtelijke deel, de toets aan het omgevingsplan, staat daar los van.
Wanneer de techniek vergunningplichtig is
Je hebt onder meer een vergunning nodig voor een bouwwerk met een dak dat niet op de grond staat, hoger is dan 5 meter, een verblijfsgebied heeft op de tweede bouwlaag of hoger, of een dakterras of balkon krijgt (artikel 2.25 Bbl). Voor bouwwerken zonder dak geldt onder meer: hoger dan 5 meter, ondergronds, of een wijziging van de draagconstructie (artikel 2.26 Bbl).
Bij een bestaand huis kijk je volgens het IPLO naar het deel dat je bouwt en niet naar het hele huis. De grens van 5 meter gaat dan over de hoogte van dat deel boven de grond.
De uitzonderingen staan in artikel 2.27 Bbl. Voor verbouwers telt vooral deze: je hebt geen vergunning nodig voor het veranderen of vergroten van een bouwwerk als de draagconstructie, de indeling in brandcompartimenten en de isolatie van de gevel niet wijzigen. Isolatie in een bestaande spouw, waarbij het buitenblad blijft staan, telt daarbij niet als wijziging. De vrijstelling voor gevolgklasse 1 geldt niet voor verbouwen (artikel 2.17 lid 4 Bbl).
Uit het Bbl en de uitleg van het IPLO volgen deze voorbeelden:
| Wat je bouwt | Technisch deel | Berekening indienen? |
|---|---|---|
| Draagmuur weghalen | Vergunningplichtig: de draagconstructie wijzigt | Ja |
| Extra verdieping of nokverhoging | Vergunningplichtig in de regel: het deel komt hoger dan 5 meter boven de grond | Ja |
| Uitbouw op de grond, lager dan 5 meter, één bouwlaag, zonder dakterras | Vergunningvrij | Nee, maar de uitbouw moet wel aan het Bbl voldoen |
| Dakkapel | Vergunningvrij, ongeacht de maten | Nee, maar wel voldoen aan het Bbl |
| Zonnepanelen op het dak | Vergunningvrij | Nee, maar wel voldoen aan het Bbl |
| Verbouwing zonder wijziging van draagconstructie, brandcompartimenten of gevelisolatie | Vergunningvrij | Nee, maar wel voldoen aan het Bbl |
Twijfel je over je eigen plan, doe dan de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of vraag het aan de gemeente. Meer over muren staat in draagmuur doorbreken.
Wat er in de berekening staat
Volgens artikel 7.20 van de Omgevingsregeling staat in de berekening ten minste:
- de schematisering volgens de NEN- of NEN-EN-norm die van toepassing is, met de belastingschema's;
- de materiaaleigenschappen volgens die norm;
- per constructieonderdeel een gemotiveerde berekening van de doorsneden;
- een verantwoording van de ondersteuningen;
- de resultaten per belastingschema;
- de maatgevende waarden.
Artikel 7.19 vraagt daarnaast gegevens over de berekening zelf, zoals de naam en versie van het rekenprogramma, de invoergegevens op doorlopend genummerde bladen en getallen in SI-eenheden.
Bij de aanvraag hoort ook een toelichting op het ontwerp. Die gaat over de belastingen, de samenhang van de constructie, het stabiliteitsprincipe en de brandwerendheid van de constructie tegen bezwijken. Verander of vergroot je een bestaand gebouw, dan moet ook blijken hoe de bestaande constructie is opgebouwd en welke materialen erin zitten (artikel 7.7 Omgevingsregeling).
Waaraan de berekening moet voldoen, staat in het Bbl. Een bouwconstructie mag tijdens de ontwerplevensduur niet bezwijken bij de fundamentele belastingscombinaties uit NEN-EN 1990 (artikel 4.12 Bbl). Per materiaal geldt een eigen norm (artikel 4.14 Bbl). Bij verbouwen geldt het niveau voor verbouw uit NEN 8700 (artikel 5.9 Bbl).
Details mogen later, de hoofdlijn niet
Een deel van de gegevens mag later. Vraag je erom, dan moet de gemeente in de vergunning opnemen dat je bepaalde gegevens uiterlijk 3 weken voor de start van dat onderdeel van de bouw aanlevert (artikel 8.3c Besluit kwaliteit leefomgeving). Het gaat dan om de details van de belastingen en de sterkte van de te wijzigen delen, en om details van installaties.
Het IPLO noemt die hoofdlijn de informatie die niet later mag. Voor andere technische gegevens, bijvoorbeeld over brandveiligheid of energie, mag de gemeente zelf kiezen of die later mogen komen.
Vergunningvrij, maar het moet wel kloppen
Bouw je vergunningvrij, dan hoef je niets in te dienen. Maar volgens het IPLO moet een bouwwerk altijd aan het Bbl voldoen: bij een vergunning, bij een melding en ook als je vergunningvrij bouwt. Bij verbouwen moet degene die verbouwt zelf zorgen dat aan de regels wordt voldaan (artikel 5.3 Bbl).
Met een berekening kun je laten zien dat de constructie aan het Bbl voldoet. Denk aan een dakkapel die in de kap wordt ingebouwd. Of aan een vergunningvrije uitbouw met een doorbraak naar het huis: volgens het IPLO is zo'n constructieve wijziging dan ook vergunningvrij, maar ze moet wel kloppen.
Bewaar de berekening bij je papieren. Bij verkoop of bij vragen van de gemeente kun je dan laten zien hoe het is gebouwd.
Wie de berekening maakt
De Omgevingsregeling zegt wat er in de berekening staat, niet wie hem maakt. De berekening volgt wel de NEN- en NEN-EN-normen die het Bbl noemt. Laat hem daarom maken door iemand die daarmee kan rekenen, zoals een constructeur. Hoe je zo iemand vindt en wat die doet, staat in wanneer schakel je een constructeur in.
Bij nieuwbouw van een grondgebonden woning valt het bouwen vaak onder gevolgklasse 1 van het stelsel van kwaliteitsborging (artikel 2.17 Bbl). Dan doe je een bouwmelding met gegevens over de kwaliteitsborger, in plaats van een vergunningaanvraag voor het technische deel (artikel 2.18 en 2.19 Bbl). Verbouwen valt daar nog niet onder. Meer hierover in de Wet kwaliteitsborging voor verbouwers.
Bij optoppen of een hogere nok
Bij een extra verdieping of een hoger dak draagt het bestaande huis meer gewicht. Daarom vraagt de aanvraag hoe de bestaande constructie in elkaar zit, en een globaal grondonderzoek waaruit de draagkracht van de ondergrond blijkt. Dat grondonderzoek en een schematisch funderingsoverzicht mag je niet later sturen.
Lees verder over woning optoppen, nokverhoging en dakopbouw of extra verdieping: vergunning aanvragen. De gratis check per adres geeft een eerste indicatie of er bij jouw pand een verdieping op kan. Die check vervangt geen berekening van een constructeur.